[Citytrip Rome] IV – In de voetsporen van de oude Romeinen

Historische stadswandeling

Op de voorlaatste dag van onze citytrip in Rome treden we in de voetsporen van de oude Romeinen.

In deze reportage neem ik je mee op historische stadswandeling langs het Circus Maximus, ontdekken we Piazza della Bocca della Verità, steken we de Ponte Cestio over naar het mysterieuze Isola Tiberina, aanschouwen we het aloude theater van Marcellus en wandelen we ten slotte over dé bekendste weg in de Romeinse geschiedenis: de Via Appia Antica.

Circo Massimo 

Het Circus Maximus (Latijn: “grootste stadion” – Italiaans“Circo Massimo”), was in de klassieke oudheid een gigantisch stadion in het centrum van Rome, waar de befaamde wagen – en paardenrennen, gladiatorgevechten en atletiekwedstrijden werden gehouden.

Wist je dat het 217 meter lange stadion plaats bood voor ruim 150.000 toeschouwers?!

IMG_6848

Het Circus Maximus ligt tussen de heuvels de Palatijn en de Aventijn. Vanop de Palatijn heb je een prachtig panoramisch zicht op de ruïnes van het stadion. Toegegeven: het glorieuze Circus Maximus is niet meer wat het zou moeten geweest zijn in zijn glorieperiode, zo’n ruim 2000 jaar geleden. Tegenwoordig is het Circus Maximus een uitgestrekt grasveld, lager gelegen dan het huidige wegennet. Je ziet nog steeds enkele overblijfselen van de stenen tribunes die de tand des tijds hebben overleefd, maar veel meer is niet te bespeuren.

Het Circus Maximus is overigens helemaal gratis te bezoeken, met uitzondering van de ruïnes, waarvoor je voor een toegangsticket enkele euro’s moet neertellen. Het grasplein zelf is openbaar terrein voor het publiek. Je ziet er vaak wandelaars die er hun hondjes uitlaten,  spelende kinderen en jeugdbewegingen die er activiteiten organiseren.

La Bocca della Verità

Vlakbij het Circus Maximus ligt Piazza della Bocca della Verità. In de klassieke oudheid heette dit plein Forum Boarium (letterlijk vertaald: “Rundermarkt”). Piazza della Bocca della Verità is het oudste plein van Rome en vormt het kruispunt van enkele eeuwenoude Romeinse wegen. Op het plein zien we nog 2 tempeltjes ter ere van de held Hercules en Portunus.

Piazza della Bocca della Verità is vooral bekend dankzij het wereldberoemde gebeeldhouwde kunstwerk van een menselijk hoofd: La Bocca della Verità (letterlijk vertaald: “De Mond van de Waarheid”). Het is een grote, marmeren schijf die vroeger vermoedelijk werd gebruikt als onderdeel van een fontein of als putdeksel. Je kan La Bocca della Verità bewonderen in het kerkje Santa Maria, waar het beeldhouwwerk is opgesteld in het voorportaal sinds de 17de eeuw.

Legende-alert! Volgens een middeleeuwse legende werkt La Bocca della Verità als prima leugendetector: al wie zijn/haar hand in de mond steekt en liegt, zal zijn/haar hand afgebeten worden!

Je kan je dus vast wel al inbeelden dat deze legende heel wat bijgeloof heeft doen ontstaan. Tijdens drukke dagen trekt deze “leugendetector” honderden mensen die hun hand in de mond der waarheid willen steken om de legende uit te testen.

Wij hebben onze hand niet in de mond der waarheid gestopt om die legende op de proef te stellen. De wachtrij om het kerkje binnen te gaan was al erg lang en we hadden nog een handvol activiteiten voor de boeg.

DSC_0633

Isola Tiberina

Piazza della Bocca della Verità ligt vlakbij de Tiber. We steken de Ponte Palatino en aansluitend de Ponte Cestio over en zetten zo voet aan wal aan Isola Tiberina (vertaald: “Tibereiland”). Het Tibereiland is een langwerpig eiland gelegen in de Tiber. Neem je een luchtfoto van het eiland bij de hand, dan zie je dat het eiland lijkt op de vorm van een schip. Dit is natuurlijk niet toevallig! Enkele legendes op een rijtje:

Legende-alert! Volgens een oeroude legende zou het eiland ontstaan zijn nadat het lichaam van de laatste en kwaadaardige koning van Rome in de Tiber zou gegooid zijn. Slib en klei stapelden zich op doorheen de jaren en zo zou het eiland uiteindelijk ontstaan zijn.

Omwille van de duistere geschiedenis van het eiland meden de Romeinen deze plaats als de pest. Ruim 200 jaar lang zou niemand het eiland betreden hebben; alleen de zwaarste criminelen werden hier levenslang verbannen en opgesloten.

Tot een nieuwe legende zijn intrede deed in het Romeinse dagdagelijkse leven en een tempel ter ere van Asclepius, de god van de geneeskunde, werd gebouwd op het eiland.

Legende-alert! Deze legende vertelt dat de bemanning van een schip, die op de Tiber voer, een slang zag zwemmen in het water. Je moet weten dat een slang het symbool was van de god Asclepius. Traditiegetrouw ontstond zo een nieuwe legende die de bouw van de nieuwe tempel ter ere van de god van de geneeskunde aankondigde.

In realiteit koos men het eiland voor de bouw van de tempel omwille van de geïsoleerde ligging, waardoor de pest, die toen heerste in Rome, de tempel van de geneeskunde niet kon bereiken.

IMG_6909

Het Tibereiland is amper 270 meter lang en biedt talloze restaurantjes aan waar je heerlijk kunt gaan dineren. Hoewel de tempel van Asclepius de tand des tijds helaas niet heeft doorstaan, merken we wel nog steeds de aanwezigheid van de gezondheidszorg en geneeskunde: op het eiland is een ziekenhuis gebouwd. Enkele magere straatkatten en arme bedelaars vormen ook deel van het dagelijkse straatbeeld.

Het theater van Marcellus

We verlaten het Tibereiland en steken de rivier over via de Ponte Fabricio. De Ponte Cestio en de Ponte Fabricio zijn de enige 2 bruggen die toegang bieden tot het eiland. Aan de andere kant van de rivier treffen we onmiddellijk het eeuwenoude theater van Marcellus aan.

Wist je dat het theater van Marcellus ouder is dan het Colosseum?! 

DSC_0667

Het theater van Marcellus is een halfrond theater uit de 1ste eeuw v.Chr. De enige echte Julius Caesar gaf opdracht om het halfronde theater te bouwen ter nagedachtenis van Marcellus, de neef van keizer Augustus. Amper 4 eeuwen later waren het de Romeinen zelf die begonnen met de afbouw van het theater. Ze gebruikten de grote rotsblokken voor de bouw van de Ponte Cestio, die het vasteland verbindt met het Tibereiland.

In de 16de eeuw kwam het theater in handen van een vooraanstaande, rijke Italiaanse familie die een deel van het theater ombouwde tot een woonverdieping. Dit kan je nog steeds zien: de bovenverdieping van het theater is omgebouwd tot een volwaardige woonverdieping. Vandaag zien we nog enkele arcaden van de binnenmuren van het bouwwerk.

Via Appia Antica

Na het drukke stadsleven is het tijd om rustiger oorden op te zoeken. Na een goed uur wandelen komen we eindelijk aan het beginpunt van de Via Appia Antica. Onderweg aanschouwen we de ruïnes van de termen van Caracalla, een populaire badplaats in de klassieke oudheid.

Wie de Via Appia Antica besluit te bewandelen, doet er goed aan zijn beste wandelschoenen aan te trekken!

Wij hebben de Via Appia Antica niet volledig afgestapt, want die loopt helemaal tot aan de hak van de laars van Italië (tot in het vroegere Brindisium). We hebben wel enkele kilometers gemarcheerd over de grote, oneffen kasseien van een van de belangrijkste wegen van het oude Rome.

De aanleg van de Via Appia Antica werd gestart in de 4de eeuw v.Chr. met als doel om militaire troepen gemakkelijk(er) te verplaatsen. Later speelde de Via Appia Antica ook op economisch vlak een bijzonder grote rol. Opvallend is dat je nu nog steeds de sporen van zwaar geladen goederenkarren terugvindt in het wegdek.

Om zelf de Via Appia Antica te bewandelen, eeuwen na de bouw en het hoogtepunt ervan, wetende dat ook op diezelfde straatstenen honderdduizenden militairen, handelaars en Romeinen gewandeld hebben, is aangrijpend; je wandelt letterlijk in 2.000 jaar oude de voet- en karsporen!

Tijdens onze wandeltocht merken we langs beide kanten van de weg grafstenen en catacomben op. Wist je dat het toentertijd verboden was om overledenen te begraven binnen de stadsmuren van Rome? Vlakbij de stad waren de begraafplaatsen bovendien redelijk duur. Het plebs kon zo’n prijskaartje niet veroorloven en waren dus gedwongen om hun teergeliefden te begraven ver buiten de stadsmuren.

Lugubere legendes

Ook de geschiedenis van de Via Appia Antica gaat gepaard met een aantal frappante  legendes.

Legende-alert! De legende van de kerk Domine Quo Vadis (vertaald: “Heer, waarheen gaat U”) vertelt over hoe de apostel Petrus een gekruisigde Jezus tegen het lijf liep bij de kerk en vroeg: “Heer, waarheen gaat U?”, waarop Jezus antwoordde dat hij op weg was naar Rome om opnieuw gekruisigd te worden. Binnenin de kerk zou een steen liggen die de voetafdruk van Jezus zou afbeelden. Ook deze kerk lokt dus veel bijgelovige passanten.

Een ander verhaal vertelt over hoe een Romeinse generaal op een brutale manier een einde maakte aan de slavenopstanden van Spartacus. Volgens de legende zouden maar liefst 6.000 slaven gekruisigd zijn langs de Via Appia Antica. Bovendien zouden de lijken er nog jarenlang gehangen hebben als waarschuwing voor alle slaven.

Ondanks een duistere geschiedenis is ook de Via Appia Antica gehuld in natuurlijke schoonheid: langs beide kanten van de weg rijzen pijnbomen de grond uit, af en toe vormen grafperkjes en rotsblokken deel van het serene straatbeeld. De vele wandelaars genieten van de rustgevende sfeer die hangt boven de Via Appia Antica. Het is er stil en kalmerend. Hier snuif je echt een stukje geschiedenis op.

Na enkele kilometers heen, moeten we ook die kilometers terugwandelen naar het begin van de weg. Daar nemen we even verder de bus terug naar een bushalte nabij het Circus Maximus.

Pasta, mi amor!

Terug aangekomen in het centrum van Rome zoeken we een leuk restaurantje (Pertolini Roma) om te dineren. Die avond at ik de lekkerste pasta carbonara die ik ooit in mijn leven heb gegeten!

Bezoek de website van Pertolini Roma

Tekst en foto’s © hellostefaniee

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.